‘Dit is een oorlog om land, Roemenië is het slagveld’

0
30

Rijke grond, arm dorp: grootschalige onteigening in het hart van de EU. ‘Geef mij een miljoen euro en binnen twee maanden is het weg. Grond verzamelen is een verslaving. Alleen een boer kan dat begrijpen.’ De adrenaline stroomt nog door het lijf van Frank Depotter, een West-Vlaamse aardappelboer in Roemenië. Hij kocht net 28 hectares voor 140.000 euro. Vorig jaar kocht hij voor 600.000 euro grond.

Door het raam van het vergaderlokaaltje boven de verwerkingsafdeling schijnt de rode gloed van de ondergaande zon over de uitgestrekte velden. Depotter haalt er een kaart bij met alle kavels in de omgeving van Șag, een dorpje van 2600 inwoners.

‘Alle gearceerde kavels zijn al van mij, 2000 hectares. Kijk, dit is een document van een Roemeen die na de revolutie grond terugkreeg van de staat. Hij heeft geen officiële eigendomspapieren, zoals de meeste Roemeense landeigenaars. Ik heb voor hem de registratie in het kadastraal plan betaald. Zo kon ik de grond na zijn overlijden van de erfgenamen kopen.’

Ondoordachte landhervormingen na de revolutie van 1989 schiepen een gepolariseerd landschap: onevenredig grote industriële holdings – de door de sociaaldemocraten geprivatiseerde voormalige grote staatsboerderijen – en vele kleine, niet-geregistreerde lapjes van hooguit twee hectares, de gronden van de coöperatieven die werden teruggegeven aan de oorspronkelijke eigenaars.

De meesten waren al lang in de stad aan het werk en hadden geen band meer met het land. Machines hadden ze al helemaal niet. En de nieuwe overheid verrichtte nooit landmetingen om de gronden in het kadaster op te nemen. Ze waren bovendien te klein om in aanmerking te komen voor landbouwsubsidies.

Voor deze goedkope kavels loopt het storm. FirstFarms, een industrieel landbouwbedrijf uit Denemarken, vat het goed samen: ‘Sterk gefragmenteerde landbouw met potentieel om deel te nemen aan herstructureringsproces waarbij kleinere bedrijven tot grotere, winstgevende eenheden worden samengevoegd.’

Depotter kwam in 2007 naar Roemenië, toen het land toetrad tot de Europese Unie. ‘Veel kavels lagen er onbewerkt bij. We zijn er gewoon beginnen ploegen en na een tijdje kwamen de eigenaars zelf naar ons toe om hun grond te verkopen of te verhuren.’

In 2016 kon hij de verwerkingsafdeling kopen van de Italiaanse aardappelproducent Pizzoli. Arbeiders verpakken aardappelen in dozen om ze te verkopen aan Lidl-supermarkten. ‘De Roemenen die ik in dienst nam, hadden geen kapitaal om hun eigen gronden te bewerken. Dus huren wij ze. Van de huur en het loon dat wij hen betalen, kunnen ze leven, maar hun grond is weg.’

Binnen tien jaar wil Depotter eigenaar zijn van alle gronden die hij bewerkt. ‘Met mijn verhuurders heb ik het recht van voorkoop. Met andere eigenaars tref ik soms een regeling om eerst twee maanden aan mij te verhuren zodat het voorkooprecht aan mij toekomt. Als ik een eigenaar vind die zijn gronden verkoopt, moet ik geen bedenktijd vragen. Dan gaan we meteen naar de notaris.’

‘En de notaris verwijst erfgenamen vaak naar mij door als ze willen verkopen. De trein van grond opkopen passeert nu en ik moet erop springen.’

https://www.mo.be/reportage/dit-een-oorlog-om-land-roemeni-het-slagveld

LĂSAȚI UN MESAJ

Please enter your comment!
Please enter your name here